ربيع بن أحمد الأخويني البخاري
528
هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )
و « 1 » باز اكر از بهر حيض را خواهذ ، به آب بابرك « 2 » و آب برك لسان الحمل ازين قرص سه درم سنك ( f . 423 ) و از آن ابها دو سكّره و حقنه كند بتن بيشين روزى دو بار بامداد و شبانكاه ، يا شافه كند از بشم و اين داروها بدان شافه براندايذ و بتن بيشين بنهد جند بار شباروزى ، و اكر بخورذ ازين داروها با آب « 3 » عصا الراعى و منفعت اين « 4 » كيا آنجا « 4 » بزرك است و بسيار جايهاى ديكر « 5 » ، اين را عصا الراعى كويند « 6 » و أنبوب الراعى كويند و « 7 » نيز شيان دارو « 7 » كويند و بطباط كويند « 8 » و اين « 9 » نامهاء وى بوذ « 10 » تا ترا غلط نيفتذ ، و اكر برآمدن خون را دهى « 11 » با آب بابرك دهى ، و اكر ذوسنطاريا را دهى به آب آبى دهى يا به شراب « 12 » ابى ، شربتى از يك درم سنك تا يك مثقال و « 1 » تا دو درم سنك به مقدار طاقت « 13 » و به مقدار علّت . و اكر سبب ادرار حيض از جراحت بوذ و از صرع جنانك از بس فكانه بوذ يا از بس زخم ، علاج وى بدين داروها « 14 » بوذ كياذ كردم و اكر از ريش بوذ علاج وى ياذ كنم بباب ريش رحم . و اكر از « 15 » بسيارى خون بوذ فصد بايذ كردن ، و اكر از برى خون بوذ و تيزى « 16 » و تنكى وى « 16 » ، و تيزى از قبل صفرا بوذ يا از قبل احتراق اخلاط و ميل « 17 » وى بسودا « 17 » ، و اكر تنك بوذ سبب وى بلغمى « 18 » بوذ ، و فرق اينجا برنك خون توانىكردن جنانك يكى كرباس بارهء نو را بدين
--> ( 1 ) - ف : « و » ندارد ( 2 ) - ب ه : ظ . باب بابرك . . . از ان . . . ، خ ( 3 ) - ف : باب ( 4 - 4 ) - ف : كياه اينجا ( 5 ) - ف : افزوده . و ( 6 ) - ب ه : عصى الراعى سرخ مرز است . . . تحفه ( 7 - 7 ) - ف : نرسياندارو . در اصل « نيز » اصلاح شده است ( 8 ) - ب ه : ظ . و شيطباط كويند ، صح م : افزوده . و سبطات كويند ( 9 ) - ب ه : همه ( 10 ) - ف : « بوذ » ندارد ( 11 ) - ب ه : ظ . دهى اسم هندى ماست است . . . تحفه ( 12 ) - ف : يا با شراب ( 13 ) - ب ه : بيمار ( 14 ) - ف : دارو ( 15 ) - ف : « از » ندارد ( 16 - 16 ) - ف : وى و تنكى ( 17 - 17 ) - ف : بسودا دارذ ( 18 ) - ف : بلغم